बर्खासँगै बढ्न थाले सर्पदंशका बिरामी

सिधाकुरा

झापा । घरको सोफामुनिबाट निस्किएको गोमन सर्पले डस्दा कचनकबल गाउँपालिका–३ निवासी १२ वर्षीया मनिषा राजवंशीको पाँच दिन अघि मृत्यु भयो। उपचारका लागि अस्पताल लैजाँदै गर्दा बाटैमा उनको मृत्यु भएको थियो।

सर्पको विष छिटो फैलिने भएकाले उपचारमा लैजान ढिला भएमा कचनकबलकी मनिषाले जस्तै धेरैले बर्सेनि ज्यान गुमाउने गरेका छन्। सबै सर्प विषालु हुँदैनन्। तर, विषालु सर्पले डसेमा ज्यानै जाने भएकाले पीडितलाई छिटोभन्दा छिटो सर्पदंश उपचार केन्द्र पुर्याउनुपर्ने चिकित्सक बताउँछन्।

पूर्वी इलामको सूर्योदय नगरपालिका–१ पशुपतिनगरका ३९ वर्षीय दिनेश तामाङलाई आइतबार बिहान घाँस काट्ने क्रममा गुर्बे सर्पले दाहिने हातमा डस्यो।

गाउँका मानिसले झारफुक गर्ने धामीको सम्पर्कमा उनलाई पु(याए। सिरू र खरानी दलेर धामीले झारफुक गर्दा ठीक नभएपछि उनलाई चारआलीस्थित सर्पदंश उपचार केन्द्रमा लगियो।

नेपाली सेनाको प्राविधिक सहयोगमा समुदायले सञ्चालन गरेको उक्त केन्द्रमा उपचार गराएपछि बल्ल उनको स्वास्थ्यमा सुधार आएको छ। तराईमा गोमन र करेत सर्प बढी विषालु छन्। पहाडी क्षेत्रमा गुर्बे र हरेउ विषालु सर्प मानिन्छन्। बर्खा याममा मानिसलाई डस्ने मुख्य सर्प यिनै हुन्।

मेचीनगर–१५ बिचार्नीका ५१ वर्षीय जुपुइ हेमरम सोही सर्पदंश उपचार केन्द्रमा उपचाररत छन्। उनको देब्रे औँलामा आइतबार बिहान ओछ्यानमै सर्पले डस्यो।

सन्थाल समुदायमा सर्पको विष झार्न झारफुक गर्ने परम्परागत प्रचलन छ। आधा घण्टाभन्दा बढी समय तन्त्रमन्त्र प्रयोग गरेर विष झार्दा पनि सुधार नभएपछि उनलाई मोटरसाइकलमा चढाएर चारआलीको सर्पदंश उपचार केन्द्र पुर्याइयो।

सर्पले डसेपछि धेरैजसो पीडित डरले सिकिस्त हुने गरेका छन्। कोहीले जिउँदो सर्प समातेर चिकित्सकलाई प्रमाण देखाउन अस्पताल पुर्याउने गर्छन्। इलामको माइजोगमाई–१ का १५ वर्षीय विनोद राईले घाँस काट्दा देब्रे हातको औँलामा डस्ने विषालु हरेउ सर्प जिउँदै समातेर चारआलीको सर्पदंश उपचार केन्द्रमा पुर्याए। अहिले राईको उपचार भइरहेको छ।

मेचीनगर–६ का ३२ वर्षीय मुन्ना कार्की प्रख्यात सर्प उद्धारकको रूपमा चिनिन्छन्। उनले विगत ११ वर्षमा एक हजारभन्दा बढी सर्प मानिसका घरबाट उद्धार गरेर जङ्गलमा पुर्याइसकेका छन्। तीन दिन अघि छिमेकीको घरमा उद्धार गर्ने क्रममा विषालु गोमनले डस्दा उनी आफै घाइते भएका छन्। उद्धार गरेर ल्याएको कालो गोमनलाई बट्टामा राखिरहेका बेला उनलाई डसेको थियो। उनको स्वास्थ्य सुधार भइरहेको छ।

सर्प बर्खायाममा जमिनको सतहमा आहाराका लागि निस्कन्छन्। ओसिलो, पाखो र कुनाकाप्चा खोज्दै जाने सर्पसँग जम्काभेट हुँदा मानव–सर्प द्वन्द्व हुने गरेको छ। जसका कारण नेपालमा बर्सेनि सयौँले ज्यान गुमाउने गरेका छन्।

बेलैमा भरपर्दो अस्पताल वा चिकित्सकको सम्पर्कमा पुर्याए सर्पदंशका सबै बिरामी उपचारबाट बाँच्ने नेपाली सेनाका चारआलीस्थित अरिदमन गणका स्वास्थ्य प्राविधिक कृष्ण थापा बताउँछन्। सर्पदंश उपचार केन्द्र चारआलीमा मुख्य प्राविधिक रहेका उनी पछिल्लो समय जलवायु परिवर्तनका कारण पहाडी र हिमाली भेगमासमेत सर्पको बिगबिगी बढ्न थालेको बताउँछन्।

चारआलीको उपचार केन्द्रमा झापा, इलाम, पाँचथर, ताप्लेजुङ, तेह्रथुम र भारतको दार्जिलिङ एवं विहारका जिल्लाबाट सर्पले डसेका बिरामी उपचारका लागि आउने गरेको उनले जानकारी दिए।

“पहाडमा गुर्बे, हरेउ र तराईमा गोमन र करेत प्राणघातक सर्प हुन्”, उनले भने, “हामीकहाँ उपचारका लागि आउने अधिकांश बिरामीले तिनै सर्पले डस्यो भन्ने गर्नुभएको छ। बर्खाको चार पाँच महिना त सर्पको डसाइको प्रकोप नै हुने गरेको छ।”

केन्द्रको सञ्चालक समितिका अध्यक्ष दुर्गा भट्टराईले विसं २०६० चैत ५ गतेदेखि नेपाली सेनाले समुदायलाई हस्तान्तरण गरेको यस उपचार केन्द्रबाट दुई दशकमा २० हजारभन्दा बढी सर्पदंशका बिरामीले उपचार पाएको बताए।

केन्द्रले बिरामीको दर्ता शुल्क रू एक सय र साधारण उपचार सेवा शुल्क रू छ सय मात्र लिने गरेको छ। उपचारका लागि बस्दा बेड शुल्क रू एक सय, पाँच भाइलसम्म औषधि (एन्टी स्नेक भेनम सिरम)को रू एक हजार पाँच हजार र पाँच भाइलभन्दा जतिसुकै धेरै लागे पनि रू तीन हजार शुल्क लिने गरिएको केन्द्रले जनाएको छ।

विपन्न र असहाय बिरामीका लागि निःशुल्कसमेत उपचार गर्दै आएको अध्यक्ष भट्टराईले बताए। “समुदायको सहयोगबाट चलिरहेको उपचार केन्द्र भएकाले बिरामीबाट सामान्य व्यवस्थापन शुल्क मात्र लिने गरेका हौँ”,उनले भने।

बर्सेनि एक हजारभन्दा बढीले उपचार पाइरहेको केन्द्रबाट यही वैशाखमा ६१ जना, जेठमा एक सय २३ जना र असारमा ९३ जनाले उपचार सेवा लिएका छन्। विसं २०८० मा सर्पले डसेका नौ सय ७६ जनाले केन्द्रबाट उपचार प्राप्त गरेको अध्यक्ष भट्टराईले जानकारी दिए।

कोशी प्रदेशमा १३ वटा सर्पदंश उपचार केन्द्र छन्। झापामा मात्रै चारवटा छन्। चारआलीस्थित नेपाली सेनाको व्यारेक परिसरमा रहेको सर्पदंश उपचार केन्द्र कोशी प्रदेशकै सबैभन्दा ठूलो उपचार केन्द्र हो।

नेपाल रेडक्रस सोसाइटीले दमक र सहारा नेपाल बचत तथा ऋण सहकारी संस्थाले कनकाई र कचनकबल गाउँपालिकाले बनियानीमा आफ्नै लगानीमा सर्पदंश उपचार केन्द्र सञ्चालन गर्दै आएका छन्।

सरकारी अस्पताल, प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्र र सामुदायिक संस्थाले सर्पदंश उपचार केन्द्र सञ्चालन गर्दै आएका छन्। देशभर ८८ उपचार केन्द्र रहेकोमा २२ वटा नेपाली सेनाको प्रत्यक्ष प्राविधिक सहयोगमा सञ्चालित छन्।

प्रतिक्रिया

Sidhakura Investigation

कान्तिपुरका सञ्चालक कैलास सिरोहियाको नागरिकतामै कैफियत || Sidhakura Investigation ||

  • कान्तिपुरका सञ्चालक कैलास सिरोहियाको नागरिकतामै कैफियत || Sidhakura Investigation ||
  • वीरगंज मेयरको किर्ते प्रकरणः प्रमाण नष्ट गर्न पञ्जिकरण अधिकारीलाई ५० लाख अफर....
  • १९ वर्षदेखि सरकारी तलब खाएर राजनीति गरिरहेका एमाले केन्द्रिय सदस्य अरविन्द सिंह....
  • प्रचण्डलाई घर, घरबेटीलाई वनमा क्रसर || Sidhakura Investigation || SIDHAKURA ||
  • पराराष्ट्रविद् भेषबहादुर थापाले हडपेको २ रोपनी बढी सरकारी जग्गामा निजी बङ्गला ||....
  • सिधाकुरा फलोअप : अवैध पार्किङबाट उठेको रकम जम्मा गर्ने सहकारीमा छापा मार्दा....
  • वीरगंजका मेयर सिंहको किर्ते प्रकरण :नागरिकता दिलाइएकी युवतिको जन्मदर्तामा पनि किर्ते ||....
  • बालेनले न्यूरोडको पार्किङ हटाउनुको कारण, बिद्यासुन्दरको पालामा भएको करोडौँ भ्र *ष्टाचार ||....
  • १७ औँ गभर्नर योग्यता विवाद–१ || Maha Prasad Adhikari Qualification Dispute ||....
  • नक्कली बाबु बनेर नागरिकता दिने वीरगंजका मेयर के भन्छन् ? || SIDHAKURA....
  • EXCLUSIVE : नक्कली बाबु बनेर वीरगंजका मेयरले नै दिए नागरिकता || SIDHAKURA....
  • गणतन्त्रको दुरुपयोग, ८ बर्षमा ९ हजार अपरा धीलाई माफी || AAM MAAFI....
  • अनुसन्धानका कर्मचारी र न्यायाधीशले गराए गरिबको उठीबास || SIDHAKURA INVESTIGATION ||

The Reporter

उपचारका लागि हिँडेको परिवार, जब त्रिशुलीमै बिलाए... || SIDHAKURA ||

  • उपचारका लागि हिँडेको परिवार, जब त्रिशुलीमै बिलाए... || SIDHAKURA ||
  • कास्की पहि रो : हेर्दाहेर्दै पुरि याे कुलबहादुरको परिवार || Kaski Landslide....
  • बालेनले चिटिक्क बनाएको काठमाडौँको फुटपाथ || Improved sidewalks in Kathmandu || SIDHAKURA....
  • २ परिवारका ८ जना त्रिशुलीमा बेपत्ता भएपछि शो कमा डुब्यो मटिअर्वा र....
  • जनता बाढी पहिरोको च पेटामा, संसदमै गीती भाका हाल्दै सांसद् || Parliament....
  • नेपालको सबैभन्दा ठूलो धागो उद्योग || कसरी बन्छ धागो ? THE REPORTER....
  • सामुदायीक विद्यालयमा बालेनले गरेको कायापलट || Balen Shah | SidhaKura ||
  • भतिजको योजनामा काका र उनका साथीको... || SIDHAKURA ||
  • अमृत, पक्वान, फ्यामिली र क्वालिटी ब्राण्डको खाने तेलमा मुटुमा असर गर्ने तत्व....
  • आत्मसमिक्षामा रास्वपा ! के चाहन्छन् मुकुल ढकाल ? || RSP in self-examination....
  • मध्यरातमा उथलपुथल ! के कारण ढल्यो सरकार ? || SIDHAKURA ||
  • विदेशबाट फर्किएर नेपालमै ५० लाख कमाई, उत्कृष्ट किसानलाई सरकारको सम्मान || SIDHAKURA....
  • ला गू पदार्थले लठ्ठ चालकले हाँकेका मयुर यातायातका यात्रु बस || SIDHAKURA....
  • ‘एनबीटिसीमा लगानी गर्दा हामी ठगियौँ’ || SIDHAKURA ||
  • केटीसीकै समूहबाट नेशनल बिजनेस ट्रेड सेन्टरमा पनि ९ सय २९ जनाको ३....
  • गाँ*जाबाट के के बन्छ ? कसरी बन्छ ? || SIDHAKURA ||
  • हेटौंडा अस्पतालको ठगी धन्दा, ३३ रुपैयाँको औषधिको ४५ रुपैयाँ || Hetauda Hospital....
  • कलंकी ट्रेड सेन्टरमा १०० जनाको एक अर्ब ठगी || Kalanki Trade Center....
  • वाइवाइबारे फेसबुकमा लेख्दा उपभोक्तालाइ ५ करोडको मुद्दा | The Reporter | Wai....
  • नेपालबाट ३० वर्षअघि धर्मपुत्री भएर बेल्जियम पुगेकी एस्थरले दाजु भेटिन्, बहिनी र....
  • सेनाका हरिचन्द्र गिरीले गिनिज बुकमा कसरी राखे ५ रेकर्ड ? || SIDHAKURA....
  • राजेन्द्र लिङ्देनले जब रोष्ट्रमै च्याते बजेट पुस्तिका... || SIDHAKURA ||
  • दुर्लभ ५ विश्वरेर्कड बनाएका नेपाली सैनिक हरिचन्द्र ||5 GUINNESS WORLD RECORDS HOLDER....
  • १०० दिनमा रविले के के गरे काम ? अब के गर्दैछन् ?....
  • सांसदकै घरबाट बालेन टिमले गर्यो बालश्रमिकको उद्धार || SIDHAKURA ||

Current Affairs

यसरी खोजिदै छ सिमलटारबाट हराएको बस,....

  • यसरी खोजिदै छ सिमलटारबाट हराएको बस, पानीमुनी क्यामेराले हेरिँदै || SIDHAKURA ||
  • खेलकुद मन्त्रालयबाट विदाई हुदैं गर्दा के भन्छन् बिराजभक्त श्रेष्ठ ? || Biraj....
  • बिदाई हुँदै गर्दा शिक्षामन्त्री सुमनाले भनिन: जहाँ भएपनि शिक्षा क्षेत्रका लागि काम....
  • गृहमन्त्रीबाट बिदाई हुँदै गर्दा रवि लामिछानेले भने : निर्मला पन्तको अनुसन्धान लगभग....
  • त्रिशुलीको पहिरोमा भाग्यले बाँचेकाहरु || SIDHAKURA ||
  • त्रिशुलीमा पहिरोले यसरी खसायो २ वटा बस || SIDHAKURA ||
  • मलाई ठग प्रमाणीत गर्नुस्, जेल हाल्नुस्, मैले नै जेल उद्घाटन गरिदिएको छु....
  • जातजात भड्काएर रोटी सेक्ने काम मान्य हुँदैनः ज्ञानेन्द्र शाही || Gyanendra Shahi....
  • बोल्दाबोल्दै रोकेपछि रामहरि खतिवडालाई रविको कटाक्ष : ‘वाह ! मर्निङ् सोज द....
  • फाइल खोलेको २४ घण्टामा सरकार ढाल्नुभयो, कसरी खोल्ने फाइल ? : रवि....
  • अगाडीबाट मिलेझैँ गरी पछाडिबाट मुक्का हान्ने प्रयास नगरियोस : प्रधानमन्त्री प्रचण्ड ||....
  • संविधान संसोधन गरेर प्रत्यक्ष कार्यकारी बनाउन तयार हुनुहुन्छ ? : प्रधानमन्त्री प्रचण्ड....
  • प्रधानमन्त्री प्रचण्डको दाबी: भ्रष्टाचारका फाइल खोल्न सुर गरेपछि सरकार ढल्यो ।| SidhaKura....
  • प्रचण्डलाई राप्रपाले विश्वासको मत नदिने: Gyanendra Shahi || Raprapa || SIDHAKURA ||
  • निर्माण व्यवसायीको भुक्तानीमा अर्थको भेदभाव || Rabi Singh- Chairman, FCAN || SIDHAKURA....
  • कारबाहीपछि रवि-डिपीमाथि खनिए मुकुल || Mukul Dhakal || SIDHAKURA ||
  • रास्वपाले सबै पदबाट बर्खास्त गरेपछि डा. मुकुल ढकालको पत्रकार सम्मेलन LIVE
  • विपद व्यवस्थापनमा अहिलेको सरकारलाई असहयोग गर्न कर्मचारीलाई सर्कुलर गरियो || SIDHAKURA ||
  • मुकुल ढकाललाई महामन्त्रीबाट बर्खास्ती गरेपछि...के भन्छन् रास्वपाका नेताहरु ? | SIDHAKURA |
  • संसद्मा पूर्ण बहादुर घर्तीको गित‘खुट्टा तान्दै गर...|| SIDHAKURA ||
  • मन्त्रीपरिषद्लाई मान्छे बेच्न सिकाउने बेचैन र नेताहरुलाई कुन समितिले छानबिन गर्छ? -मनिष....
  • प्रतिनिधिसभा बैठक LIVE
  • शून्य समयमा बोल्दै जनमत पार्टीकी सांसद विनिता कुमारी सिंह | SIDHAKURA |
  • गिरिबन्धु प्रकरणबाट आत्तिएर समिकरण फेर्ने दलले माओवादीलाई नैतिकता सिकाउन मिल्दैनः माधव सापकोटा
  • प्रतिनिधिसभा बैठक LIVE